Het pauperparadijs

Een familiegeschiedenis

Nominatie longlist Vrouw & Kultuur DebuutPrijs 2010

25 maart 2010 - Het pauperparadijs prijkt op de longlist van twintig titels voor deze tweejaarlijkse prijs die het beste literaire debuut geschreven door een vrouw bekroont. De shortlist wordt in september bekend gemaakt, de winnaar op 12 december. 

 

Nominatie Boek-delenprijs 2010

24 maart 2010 - Het pauperparadijs is een van de tien genomineerden voor de jaarlijkse Boek-delenprijs van Nederlandse en Vlaamse leesclubs. Leesclubs kunnen tot 1 oktober stemmen op het boek dat de beste en meest inspirerende discussiebijeenkomst heeft opgeleverd. Op 13 november wordt de winnaar bekend gemaakt tijdens het jaarlijkse Lezersfeest in de Centrale Bibliotheek Rotterdam.

 

Longlist M.J. Brusseprijs 2010

15 februari 2010 - Het pauperparadijs is een van de negentien titels op de longlist voor de tweejaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek.

 

Nominatie longlist Gouden Uil

2 maart 2009 - Het pauperparadijs is een van de achttien titels op de longlist voor de Gouden Uil Literatuurprijs. 

Nominatie shortlist Grote Geschiedenisprijs

1 september 2008 - Het pauperparadijs hoort bij de vijf genomineerden op de shortlist voor de Grote Geschiedenis Prijs. De prijs voor het beste geschiedenisboek van 2008 is een initiatief van het Historisch Nieuwsbladde Volkskrant en de NPS/VPRO. Zie ook: http://www.omroep.nl/nps/html/gekvangeschiedenis.html

Nominatie longlist Grote Geschiedenis Prijs

Nominatie longlist beste geschiedenisboek

11 juli 2008 - Het pauperparadijs is een van de tien genomineerden op de longlist voor de Grote Geschiedenis  Prijs 2008. De prijs voor het beste geschiedenisboek is een initiatief van het Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en de NPS/VPRO.  Begin september wordt de lijst teruggebracht tot 5 genomineerden. De winnaar wordt op 6 oktober bekendgemaakt. Voor meer informatie: www.vk.nl/ggp

Pauperparadijs breekt uniek landlopersarchief open

Mei 2008 - Als gevolg van het grote succes van Het pauperparadijs van journaliste Suzanna Jansen ontsluit het Drents Archief op zondag 25 mei een unieke database: een persoonsregister van de roemruchte Drentse armenkolonies uit de 19de eeuw.

Net als de auteur, die in haar debuut haar voorouders volgt in de bedelaarsgestichten van Veenhuizen, stammen volgens een raming van een demograaf van het CBS ten minste een miljoen Nederlanders af van deze stedelijke 'paupers', die in het Drentse veen een heropvoeding kregen.

Uit de registers, die op de zogeheten 'Voorouderdag' in Veenhuizen online worden gezet, blijkt dat zich onder deze nakomelingen tal van prominenten bevinden.  

Van Het pauperparadijs zijn sinds verschijning begin dit jaar meer dan 25.000 exemplaren verkocht. Het boek ? over de onderklasse in Nederland en alle goedbedoelde pogingen die te verheffen ? raakt onmiskenbaar een maatschappelijke snaar: de auteur krijgt dagelijks meerdere reacties van lezers. Ook het Drents Archief reageert nu met de versnelde digitale ontsluiting van het bedelaars- en landlopersarchief op de grote weerklank die Het pauperparadijs teweeg brengt.

Zie ook: NOS Journaal 25 mei 2008, NOS Radio 1 journaal 25 mei 2008, Tros Nieuwsshow 24 mei 2008

Meer over voorouderonderzoek.

Uniek landlopersarchief online

Ruud Lubbers, Geert Mak en Alexander Pechtold zijn verwant aan paupers uit de 19de-eeuwse armenkolonies.

Mei 2008 - Op 25 mei lanceert het Drents Archief in het Gevangenismuseum in Veenhuizen een unieke database. Het betreft persoonsregisters van de 19de

eeuwse Drentse armenkolonies. Hiermee ontsluit het archief een belangrijk deel van de Nederlandse geschiedenis voor het grote publiek.

De registers bevatten namen en signalementkaarten met foto?s van paupers en landlopers die uit heel het land naar deze heropvoedingskolonies werden gestuurd. De database wordt door Alexander Pechthold online gezet. De gegevens komen beschikbaar via de genealogische site www.drenlias.nl.

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Het pauperparadijs van journaliste Suzanna Jansen, die drie generaties van haar voorouders in Veenhuizen volgt, heeft een demograaf van het CBS beraamd dat ruim één miljoen Nederlanders afstamt van deze Drentse koloniepaupers. Uit de database blijkt dat de auteur deze achtergrond deelt met prominenten als Ruud Lubbers, Geert Mak, Alexander Pechthold, Thea Beckmann, Anton Pieck en Bert Haanstra.

De lancering van de database vindt plaats tijdens de speciale Voorouderdag op 25 mei in het Gevangenismuseum in Veenhuizen.

De database

De database omvat een periode van 1818 tot 1921: 74.000 namen van kolonisten in de ?dwangkolonies? (Veenhuizen en De Ommerschans) en de ?vrije kolonies? (Frederiksoord, Willemsoord en Wilhelminaoord). Daarnaast zijn er 5.600 signalementkaarten met foto?s en beschrijvingen van landlopers en bedelaars die tussen 1896 en 1901 tot Veenhuizen werden veroordeeld. De database wordt later met meer gegevens uitgebreid.

1 mln Nederlanders nazaat koloniepaupers

Jan 2008 - Ten minste één op de zestien Nederlanders heeft voorzaten die een heropvoeding hebben ondergaan in de Drentse paupergestichten van de 19e eeuw.
Dat heeft demograaf Carel Harmsen van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) beraamd naar aanleiding van het vandaag verschenen boek Het pauperparadijs van Suzanna Jansen. De auteur, zelf een nakomeling van deze gestichtsbewoners, blijkt dit lot te delen met één miljoen landgenoten.
'Dit getal is een conservatieve schatting,' zegt Harmsen. 'Waarschijnlijk ligt het werkelijke aantal aanzienlijk hoger.'
In haar boek volgt de journaliste Suzanna Jansen vijf generaties van haar voorouders langs alle welgemeende pogingen de onderklasse te verheffen, waaronder de armengestichten van Veenhuizen. Sinds begin 19e eeuw werden in Drenthe arme stedelingen ondergebracht om door landarbeid tot deugdzaamheid te worden gedrild.
Op basis van gegevens uit het Drents Archief en het Gevangenismuseum in Veenhuizen is berekend dat tussen 1840 en 1858 twee procent van de bevolking was ondergebracht in de drie 'vrije koloniën' en twee 'dwangkoloniën' van de Maatschappij van Weldadigheid. Dit getal, 60.000 mannen, vrouwen en kinderen, was niet eerder bekend. Omgerekend naar nu zou het gaan om 300.000 Nederlanders die door tucht en hard werken in afzondering worden heropgevoed.
De 'nazatenberekening' is gebasseerd op een relatief korte periode uit het bestaan van de koloniën. Het werkelijke aantal nakomelingen van de koloniebevolking moet daarom aanzienlijk hoger liggen.
In Het pauperparadijs beschrijft Jansen de gevolgen van die ervaring. Het boek laat zien hoe de armoede van generatie op generatie wordt doorgegeven.